Czy 27 grudnia jest dniem wolnym od pracy?

Nie, 27 grudnia nie jest dniem ustawowo wolnym od pracy. Mimo że od 2021 roku obchodzimy wtedy Narodowy Dzień Zwycięskiego Powstania Wielkopolskiego, jest to normalny dzień roboczy, w którym urzędy i firmy działają według standardowego harmonogramu. Przekonaj się, co zrobić, by mimo wszystko wydłużyć sobie świąteczny odpoczynek.

Czym jest święto państwowe 27 grudnia?

Data ta upamiętnia rocznicę wybuchu zwycięskiego zrywu z 1918 roku w Poznaniu. Dokładnie 27 grudnia 1918 roku, podczas wizyty Ignacego Paderewskiego, rozpoczęły się walki, które przeszły do historii jako jedyne w pełni wygrane powstanie w dziejach Polski. W wyniku starć po stronie polskiej zginęło ponad 2000 osób, jednak straty niemieckie były zdecydowanie większe.

Jednym z największych sukcesów powstańczych było zdobycie lotniska na Ławicy. Wartość przejętego wówczas sprzętu wojskowego, w tym ponad 300 samolotów, przekraczała 200 milionów ówczesnych marek niemieckich. Był to największy łup wojenny zdobyty przez polskie wojsko od czasów piastowskich.

Dlaczego ustanowiono to święto?

Inicjatywa wyszła od prezydenta Andrzeja Dudy, a wspierało ją wiele instytucji: Muzeum Narodowe w Poznaniu, poznański oddział Instytutu Pamięci Narodowej czy Towarzystwo Pamięci Powstania Wielkopolskiego 1918-1919. Sejm uchwalił ustawę 1 października 2021 roku, a Senat przyjął ją jednogłośnie pod koniec października. Prezydent podpisał dokument 23 listopada 2021 roku w Hotelu Bazar – miejscu symbolicznym, gdzie przed wybuchem powstania mieszkał Ignacy Jan Paderewski. Intencją było oddanie hołdu bohaterom oraz szerzenie wiedzy o znaczeniu tego zwycięstwa dla odbudowy państwa po latach zaborów.

Podstawa prawna – co mówią przepisy o dniu wolnym?

O tym, które dni są wolne od pracy, decyduje ustawa z dnia 18 stycznia 1951 roku o dniach wolnych od pracy. Dokument ten zawiera zamknięty katalog świąt, a 27 grudnia nie figuruje w tym wykazie. Samo nadanie rangi święta państwowego przez odrębną ustawę z 2021 roku nie skutkuje więc zwolnieniem z obowiązku świadczenia pracy. Pracownicy, którzy wykonują zadania 27 grudnia, nie mają prawa do odbioru dodatkowego dnia wolnego w innym terminie.

Lista ustawowych dni wolnych w roku kalendarzowym liczy obecnie 14 pozycji. Zawiera między innymi 1 i 3 maja oraz 15 sierpnia. W grudniu wolnymi są wyłącznie 25 i 26 grudnia. Każde ustawowe święto, które wypada w okresie rozliczeniowym i nie przypada w niedzielę, obniża wymiar czasu pracy o 8 godzin. W praktyce oznacza to, że w grudniu do zaplanowania jest 16 godzin mniej, ale 27 grudnia nie pomniejsza puli dostępnych godzin.

Kiedy 27 grudnia może być jednak wolny?

Dzień wolny w tym terminie możesz uzyskać tylko na dwa sposoby. Pierwszy wynika z wewnętrznej decyzji pracodawcy, który samodzielnie może wyznaczyć ten dzień jako wolny w obowiązującym rozkładzie czasu pracy. Drugą opcją jest wykorzystanie urlopu wypoczynkowego. Wykorzystując zaledwie jeden dzień urlopu, można zyskać długi, pięciodniowy wypoczynek między Bożym Narodzeniem a Sylwestrem.

W wielu firmach okres pomiędzy świętami a Nowym Rokiem to tzw. martwy sezon. Szefowie często przychylają się wtedy do wniosków urlopowych, ponieważ skala bieżących zadań jest mniejsza. Wystarczy złożyć wniosek odpowiednio wcześnie, by łatwiej zbilansować obsadę i uniknąć luk kadrowych w newralgicznych godzinach otwarcia.

Urlop na żądanie i urlop opiekuńczy

Jeśli przełożony nie zgodzi się na planowy urlop wypoczynkowy, można sięgnąć po urlop na żądanie. Jest on udzielany w wymiarze do czterech dni w roku i nie wymaga wcześniejszego uzgadniania terminu. Trzeba jednak pamiętać, że pulę tych dni odlicza się od ogólnego wymiaru urlopu wypoczynkowego. Z rozwiązania skorzystasz jedynie wtedy, gdy pozostały ci jeszcze niewykorzystane dni.

Rodzicom dzieci do 14. roku życia przysługuje natomiast urlop opiekuńczy w wymiarze 2 dni lub 16 godzin w roku kalendarzowym. Również w tym przypadku nie musisz ustalać terminu z pracodawcą. Ten przywilej może wykorzystać tylko jeden z rodziców.

Odbiór dnia wolnego za święto w sobotę

Inną ścieżką jest wskazanie 27 grudnia jako dnia odbioru za święto wypadające w sobotę. Kodeks pracy nakazuje udzielenie dodatkowego dnia wolnego za każde święto przypadające w sobotę. Wiele firm odgórnie wyznacza termin odbioru dla całej załogi. Jeśli w twoim zakładzie takiego harmonogramu nie ma, możesz samodzielnie wskazać ten poniedziałek jako dzień wyrównawczy i tym samym przedłużyć sobie wolne.

Jak planowanie wolnego wpływa na wymiar czasu pracy?

Przy układaniu grafików zespoły planujące w pierwszej kolejności zaznaczają święta ustawowe i odejmują po 8 godzin za każdy dzień. Dopiero potem na powstałą siatkę nakładane są wnioski urlopowe i dyspozycyjność pracowników. 27 grudnia nie figuruje w puli świąt obniżających wymiar, więc planując obsadę, traktuje się go jak zwykły dzień roboczy.

W praktyce porządkuje to poniższa tabela obrazująca status poszczególnych dni w okolicach Świąt Bożego Narodzenia w 2026 roku:

Choć w 2026 roku 27 grudnia wypada w niedzielę, w pozostałych latach jest normalnym dniem roboczym, chyba że samodzielnie zaplanujesz tego dnia urlop lub pracodawca wprowadzi go do grafiku jako wolny.

Czy instytucje publiczne działają 27 grudnia?

Urzędy, banki i sądy traktują 27 grudnia jako standardowy dzień urzędowania. Obsługa interesantów odbywa się według przyjętego rozkładu czasu pracy. Wyjątkiem mogą być pojedyncze jednostki, które na podstawie wewnętrznych zarządzeń dyrektora same wyznaczyły ten dzień jako wolny. Warto zatem sprawdzić informację na stronie konkretnej instytucji przed wizytą.

Podobnie działa komunikacja miejska i międzymiastowa. Rozkłady jazdy autobusów i pociągów dostosowane są do dnia roboczego. Ewentualnych korekt w kursowaniu należy szukać na stronach przewoźników. W przeszłości zdarzało się, że niektóre firmy zbiorowego transportu wprowadzały sobotni lub feryjny rozkład jazdy w całym tygodniu między świętami, jednak dotyczy to głównie kursów szkolnych.

Jak przedłużyć sobie wolne do Nowego Roku?

Planując urlop, można złączyć kilka dni w jeden ciąg. Wystarczy wziąć wolne 27, 28, 29, 30 i 31 grudnia, aby połączyć święta z weekendem sylwestrowym. Dzięki temu od 24 grudnia do 1 stycznia zyskujesz nieprzerwany okres odpoczynku. Jest to szczególnie przydatne w pracy zmianowej, gdzie ekipy rotują co kilka dni, a zbilansowanie nieobecności z góry odciąża kierowników.

Wiele osób decyduje się na taki ruch już w listopadzie, kiedy zbierane są wstępne plany urlopowe. Im szybciej złożysz wniosek, tym większa szansa na uzyskanie zgody przełożonego. W firmach, które nie wyznaczają odgórnie dnia odbioru za sobotę, można też połączyć tę możliwość z pojedynczym urlopem – daje to dwa dni wolne kosztem tylko jednego dnia z puli wypoczynkowej.